Bilim ve mühendislik dünyası çıkışlı sanatçılar – Ek düşünceler

Erhan Karaesmen Y
Bilim ve mühendislik dünyası çıkışlı sanatçılar – Ek düşünceler

Bilim, teknoloji ve mühendislik dünyasından sanatsal yaratıcılık sergileyen değişik, güçlü insanların çıkmış olduğu bilinegelir. Daha önceki yayınlarımızda da geniş ölçekte söz edilmiş bulunulan Leonardo Da Vinci, bu olgunun çok vurucu bir örneğiydi. Matematik bağlantılı temel bilimlere yatkınlığı ve o alandaki ürünleriyle bilinen Pascal ve Descartes aynı zamanda güçlü ve köklü felsefi düşüncelerin yer aldığı önemli metinler yayınlamışlardı. Sadece kendi uzmanlık alanlarındaki yenilikçi bulguların yayınlandığı teknik makalelerle yetinmeyip, edebiyat alanına giren anlamlı ve güçlü metinlerin yazarlığını yapmış değişik bilim insanları her zaman var olmuştu. Tatbiki bilim ve mühendislik dünyası çıkışlı bu yaratıcı bilim insanlarının bir bölümü edebiyat dallarının insanları olarak da bilinegelmiştir. Ama bir diğer bölümü de görsel sanatlar (resim, heykel, fotoğraf, gravür, sinema ve elektronik ortamda görüntü düzenleme) alanlarında üstün ürünler vermiş bulunuyorlardı.

Edebiyat dallarından başlayarak art arda gelecek iki yazı da edebiyat dallarından başlayıp plastik sanat alanlarına sıçrayarak ülkemiz kültür yaşamında yer yapmış bazı değerli yaratıcılardan söz edilmesi planlanmaktadır. Edebiyat denince adı saygıyla anılıp listenin en başına konacak isim kaçınılmaz olarak Oğuz Atay olmaktadır. Bu satırların yazarı Oğuz Ağabey’i hem hocalık-öğrencilik ilişkileri içinde hem de inşaat mühendisliği camiasındaki ilerici demokratik arayışların peşinde koşarken yaptıkları iş birliği dolayısıyla yakından tanıma fırsatı bulmuştur. Oğuz Atay bağlantısı, kendisi için onur verici bir yaşam yaprağıdır. Toplumsal gelişmelerde dikkatlerin yapay olarak anlamlı ve gerekli olmayan yerlere yönlenmesi bazı düşünce ve sanat akımlarının da kamuoyu ilgisini çekişindeki yoğunluğu değiştirebilmektedir. Büyük düşünce ve edebiyat insanı Oğuz Atay da bir yirmi sene kadar kamuoyu dikkatinin biraz esirgendiği bir dönem geçirdikten sonra yeniden geniş kitlelerin aradığı bir yazar olarak kültür dünyamızdaki olağanüstü varlığını sürdürmektedir. Bu vesile ile anısı önünde hep birlikte saygıyla eğilmeyi öneriyorum.

Bir sonraki kuşağın mühendis çıkışlı önemli romancısı olma ününü taşıyan Mehmet Eroğlu da, bu metnin yazarının ayrıca yakından tanıdığı parlak bir mühendislik öğrencisi olmanın ardından bir dönemlerin haksız ve acımasız politik suçlamalarıyla yaşamda vakit kaybetmesine rağmen başarılı bir mühendislik uygulamacısı ve daha da başarılı bir romancı olmaya yönelişini hep dostane bir keyifle izlediği bir diğer önemli edebiyat insanıdır.


Mühendislik, mimarlık ve tatbiki bilim dünyasından çeşitli edebiyat dallarında başarılı gayretler göstermiş ve güzel ürünler vermiş epeyce bir insan vardır. Burada sadece isimleri anılmak kaydıyla eski ve yeni kuşaklardan bu değerli insanlara bir saygı sunuşu yapılması anlamlı olacaktır. Mehmet Salihoğlu, Yılmaz Karakoyunlu, Uğur Kökten ve Demirtaş Ceyhun kuşağıyla başlayıp en gençlerden Serhan Ergin ve Osman Gültekin’lerin kuşağına kadar gelen geniş bir çizgide mühendis ve mimar çıkışlı edebiyatçılara hep rastlanmıştır. Üniversite eğitim ve araştırma dünyasında haklı ve saygın bir tanınmışlığa ve mesleki yayın yaygınlığına sahip olmanın yanı sıra, çok sayıda akademik dünya insanı edebiyat ve kültür ürünlerine de imzalarını basmışlardır. Doğan Kuban başta olmak üzere Yıldırım Yavuz, yakınlarda kaybettiğimiz Bozkurt Güvenç, İlhan Tekeli, Aybar Ertepınar, Mustafa Pultar, Ahmet İnam, Hasan Bülent Kahraman, Uğur Ersoy, Önder Şenyapılı, Arif Merdol, Ali Cengizkan, bu grup aydın sanatçıların örnekleri arasındadır. Bu satırların yazarının da aralarında bulunduğu teknik dünya çıkışlı ve edebiyat dünyasının değişik dallarında faaliyet gösteren Feride Çiçekoğlu, Kenan Kocatürk, Serdar Kubilay, Mircan Kaya, Oktay Ekinci, Turhan Günay, Murat Yetkin gibi bir uzman yazar grubu da bu listede yer almaktadır.

Erhan Karaesmen / karaesmn@metu.edu.tr

Bu yazı HBT'nin 173. sayısında yayınlanmıştır.

Erhan Karaesmen