Yazarlar

Kalkınma planı: Bu sefer ne olacak?

Köşemizin adı “Politik Bilim”. Rahat uyusun, Aykut Göker öyle başlattı, Müfit Akyos ve ben öyle sürdürüyoruz. Bilim için politikalar ve politikalar için de bilim üzerine yazıyoruz. Ben, akademik olmaktan çok, uygulama ağırlıklı olmaya çalışıyorum. Beş yılda bir Kalkınma Planı hazırlanır. Çok yerinde bir yaklaşımla gönüllü kuruluşların (STK) kendi sektörleri hakkında durum değerlendirmesi ve gelece...

Plastik kirliliğiyle mücadele için Antroposenle yüzleşmek

Ian Angus’un “Antroposenle Yüzleşmek” kitabını okurken, birden 15 Mart geldi çattı. Uluslararası Tüketiciler Örgütü (CI) her yıl 15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü’nde (DTHG) bir ana tema ile tüketim bilinci ve tüketici hakları konusunda farkındalık yaratmaya çalışır. Kişisel olarak örgütsel yapısında yer aldığım (Genel Başkan Yardımcılığı da yaptığım) TÜKODER de bu şemsiye altındadır. Sanırım ge...

Özgür irade ve nörobilim

Bizler sahip olduğumuz birçok seçenek arasından seçim yaptığımızı ve özgür iradeye sahip olduğumuzu düşünürüz. Bu bir yanılsama mıdır yoksa katı nöral determinizm, eylemlerimizden sorumlu olmamıza yetecek bir alan bırakmış mıdır? Özgür irade kavramının tanımlanması güçtür; başka türlü davranabilme ve seçimlerini kontrol edebilme yetilerine sahip olmayı içerir. Birtakım nöropsikiyatrik ilaçlar ya d...

Kadın, doğa, yasa…

Şu gezegenin yarısı kadın. Ne fazla ne eksik. 21. yüzyılın beşte birini tamamladık. Teknoloji, yapay zekâ, tıp, uzaya keşif araçları gönderme... Hepsinde insanlık büyük adımlar attı ve hepsinin de keşfinde, üretiminde, uygulanmasında kadınlar var. Kadınlar ülke de yönetiyor, büyük şirketleri de... Örnekler çok. Ama aynı zamanda kadınlar öldürülüyor, şiddet görüyor, aşağılanıyor. Pazar ekonomisinin...

Madam Bovary, twitter’da…

Fransız romancı Gustave Flaubert’in doğumunun 200’üncü yıldönümü, ülkesi başta olmak üzere Avrupa’nın kültür başkentlerinde anılıyor. Flaubert, ününü 1856’da 35 yaşındayken yayınladığı ilk romanı “Madame Bovary” ile kazanmıştı. Ardından, başka romanlar da yazdığı halde, o ilk romanı hep en önde geldi. “Madame Bovary, kendini içinde yaşadığı çevreden üstün gören, kocasıyla geçirdiği silik hayattan ...

Uzun COVID (1)

Pandemide aşılı günlere girdik, dünyada ilk doz aşılama yapılan kişi sayısı 100 milyonu çoktan geçti. Yaklaşık 12 milyondan fazla kişiye ikinci doz aşı yapıldı. Bu süreçte halen bazı aşı karşıtı ve kararsızları aşılanmak yerine enfeksiyonu doğal yollardan geçirmeyi tercih ettiklerini söylüyor. Sanırım yapılacak en yanlış seçim bu olsa gerek. Kesin olarak söylenebilir ki; en kötü COVID-19 aşısı, en...

Post-modernizm ve dijitalleşme

Baudrillard noktayı seksenlerde koymuştu: Kültür kültür-ötesi oldu; ekonomi ekonomi-ötesi, siyaset siyaset-ötesi vd. 18. yüzyılın son çeyreğinde ivmelenen sanayi toplumunun getirdiği modernizm de bu ve benzeri “–ötesi” olguların toplamı anlamında modernizm-ötesi; yani post-modernizm oldu. Bu arada post-modern yaşam modeli gerçeğin ortadan kalkması anlamına geliyordu. En azından doğal adresi olan s...

Ay’a gidecek bayan aranıyor… BAE’nin Mars misyonunun başındaki kadın

Adı: Sarah Al Amiri Bir kadın. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Mars misyonunun başında. 33 yaşında. Göreve dört yıl önce 29 yaşında atandı. Bilgisayar mühendisi. Kariyerine mühendis olarak başladı ama uzay bilimlerine olan ilgisi onu BAE’nin İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü bünyesindeki uzay teknolojilerine yöneltti. Burada, BAE’nin uzay uyduları üzerine çalıştı. 2016’da Bilim Konseyi’nin başına g...

Üniversiteler nasıl yönetilmeli?

Öğretim üyesi olarak Boğaziçi Üniversitesi’nde çalışmaya başladığım 1992 yılı, Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyelerinin rektörlük seçimi yaptığı, ve bu usulün yasalaşıp seçilen Prof. Dr. Üstün Ergüder’in rektör atandığı seneydi.* Öğretim üyeliğine bu dönemde başladım; yeni öğretim üyesi olarak fikirlerimi özgürce söylemeye, öğretim üyelerinin tartışma listesinde doğru bulmadığım hususlara itiraz e...