Yazarlar
Büyük pandemiler (4): Veba salgını, Büyük Londra Yangını ve Newton
“Atra Mors” ya da bilinen ismiyle “Kara veya Korkunç Ölüm” tarihte Veba salgınlarının bilinen adıdır. Yıllar boyunca insanlık bu dermansız hastalığa milyonlarca kurban vermiştir. Sadece Londra’da, 1348 ile 1665 yılları arasında bilinen tam 40 veba salgını yaşanmıştır. Tarihin en şiddetlilerinden biri olan son salgın, 2-5 Eylül 1666 tarihleri arasında yaşanan Büyük Londra Yangını ile son bulmuştur....
Dayanışma ve insani yardım süreçlerinde yenilikçilik
Yenilikçilik (inovasyon), küreselleşme ile bir kez daha öne çıkartıldığında (tökezleyen kapitalizmin bir çıkış yolu olarak görülerek), kapitalizmin kutsalı pazar bağlamında tanımlanıp girişimcilikten ayrılmaz bir kavram olarak değerlendirildi. Oysa ki, küreselleşme saldırısı nedeniyle kurumların, yeniliğin sosyal/toplumsal boyutunu da piyasaya emanet etmesinin olumsuz sonuçları, son olarak korona ...
Sağlıkta cinsiyetçilik
Toplumun bir mikrokozmosu olarak değerlendirilebilecek olan sağlık uygulamaları alanı, ne yazık ki toplumun baskın önyargılarını da bünyesinde barındırır. Sağlık uygulamalarında kadın hastaların konumu, belirlenmiş toplumsal konumlarının uzantısı olarak düşünülebilir. Bu konum, ‘tıbbi cinsiyetçilik’ halini alarak, test edilmemiş cinsiyetçi kabuller, inançlar ve stereotipilere dayalı olarak, hastal...
Büyük pandemiler (3): İspanyol gribi (III)
İspanyol gribi sonrası dünya, salgın öncesi ile aynı kalmadı diye yazmıştım. Salgın hastalıklar tarım toplumunun, yerleşik yaşamın bize getirdiği sorunlardan sadece biri. Her pandemi dünyayı mutlak biçimde etkiledi ve değiştirdi, bu salgın da dünyayı benzer biçimde değiştirecek. Lenin’in 1919’da ortaya çıkan bit salgını sırasında söylediği şu sözler dikkate değerdir: “Ya bit sosyalizmi yenecek ya ...
Neden tarihte hiç kadın filozof yok?
Felsefe hakkında bilgi edinmek isterseniz açarsınız bir tane felsefe tarihi kitabı ama bir bakarsınız ki hepsi erkek, sanki felsefe yalnızca erkeklerin işidir. Tarihte neden kadın filozof, büyük sanatçı, bilim insanı yok sorusunun yanıtı aslında basittir. Düşünce tarihinin erkek egemen olmasının gösterdiği şey karşı cinsin bu konudaki yeteneksizliği değil, iki cinsiyete eşit şartların sunulmadığıd...
Aşı bir ‘politik güç aracı’ değil
Aşı konusunda “politik güç yarışı” gidiyor dünyada. İş geldi “sen yaptın ben yaptım önce”ye dayandı. Daha doğrusu bilim gücünü öne çıkaran siyasi bir mücadele var. Çin, ABD, Rusya... Ve Putin hepsinden önce “tescilledik” “Ağustosta üretime geçiyoruz” açıklamasıyla öne çıktı. Dünyada klinik aşamaya gelmiş 200 aşı çalışması var. Türkiye’de bazı çalışmalar klinik izin için başvurmuş. Yani bir aşı yar...
Yüz tanıma: Hayatı kolaylaştıran bir teknoloji mi, özel hayatımıza müdahale mi?
Yüz tanıma teknolojisi, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ırkçılık karşıtı gösteriler nedeniyle tekrar gündeme geldi. Federal güvenlik kurumlarının ve federal fonlardan yararlanan kurumların yüz tanıma ve diğer biyometrik teknolojileri kullanmasını yasaklayacak bir yasa teklifi hazırlandı. Amazon, Microsoft ve IBM, polisin yüz tanıma teknolojisini ne şekilde kullanabileceğine dair mevzuat netleşme...
COVID-19 ile ilişkili nörolojik tablolar
Esas olarak bir solunum yolu hastalığı olan ve genellikle ateş, kuru öksürük ve nefes darlığı ile seyreden COVID-19’un vücutta birçok sistemi etkilediğine ilişkin bilgilerimiz gün geçtikçe artıyor. Salgın süresince yayımlanan birçok bilimsel makalede, beyin ve omurilikten oluşan merkezi sinir sistemi ve sinirler ve kaslardan oluşan periferik sinir sisteminin de hastalıktan etkilendiği ve değişken ...
Hepimiz “gerçekten” aynı gemide miyiz?
Günümüzün popüler filozoflarından Slavoj Zizek, Koronavirüs pandemisine ilişkin olarak 27 Şubat’ta yayınladığı yazısında “Acı Gerçek, Felakete İhtiyacımız Var!” diyordu. Yazıda pandeminin beklenmedik ve bir o kadar korkutucu etkilerini kabullendikten sonra faydalı olma potansiyeli taşıyan yan etkilerinden korkmamamız gerektiğini söylüyordu. Bu faydalı yan etkiler ekonomik ve entelektüel olarak iki...