Y

Bilim teknoloji politikaları

“Ulusal teknoloji politikalarımızı oluşturmaya sıra gelmedi mi sizce?” Köşedaşım Müfit Akyos’un bu soruma verdiği yanıtı okumuşsunuzdur. Sevgili Müfit bey de bu gibi politikaların Cumhuriyetin ilk yıllarından ülkeyi ileriye taşıdığını, 1980lerden sonra ise önerilse bile pek uygulanmadığını anlatmıştı. Durumu kanıtlayan iki anımı anlatacağım. Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünden...

Maden, sansür… Bilim, demokrasi…

Bilim gerçeği ortaya çıkarmakla ilgilenir. Demokrasi ise insanlar arasındaki eşitlik sorunu ile... Bir ülkede ikisi de yoksa ya da çok zayıfsa? İşte öyle ülkelerde maden kazaları daha doğrusu cinayetleri olağandır. Sıklıkla yaşanır. İhmale sebep olanlar, suçlular cezalandırılmaz, ortalarda dolaşır işlerini yapmaya devam ederler. Öyle ülkelerde can verenler şehit mertebesine yükseltilir, üç kuruş p...

Yarının biyofabrikaları şimdiden üretime başladı

Biyoteknoloji, biyolojik sistemleri, canlı organizmaları ya da onların bazı parçalarını çeşitli ürünlerin geliştirilmesi için kullanan teknolojiye verilen isimdir. Ekmek ve bira gibi ürünlerin yapımı da biyoteknoloji alanına girer, çünkü canlı bir organizma olan mayanın kullanımına dayanır. Bu tür geleneksel süreçlerle üretimde canlı organizmalar çoklukla doğal halleri ile kullanılır, modern biyot...

Bilim ve teknoloji politikalarına katkı

Köşedaşım Ali Akurgal’ın bir önceki sayıda yer alan “Bilim ve Teknoloji Politikaları” başlıklı yazısına, 1990’larda başlayan söz konusu politikaların oluşturulması çabalarına önce izleyici sonra uygulamasında bulunma şansını yakalamış bir mühendis olarak katkıda bulunmak istedim. Ulusal Bilim ve Teknoloji Politikaları (UBTP), içerdiği önceliklere göre ulusal ve kamu kaynaklarından yapılacak tahsis...

Yaratılıştaki çatlak

1997 yapımı bir film var, Gattaca. Hikayeye göre 21.yüzyılda aşırı ilerleyen genetik mühendisliği sonucunda süper insan nesilleri yaratmak öylesine iyi sonuçlar vererek yaygınlaşmış ki, gen düzenlemesi ile tasarlanmayan “inanç çocukları” görece azınlıktır. Genetiği düzenlenmiş süper insanlar kadar yetenekli ve güçlü olmadıkları için toplumsal yaşamda ayrımcılığa uğruyorlar. Hatta pek çoğu varoluşs...

Dijital kara delik

1995 belki de dijital dönüşüm tarihindeki en önemli yıllardan birisi. Bir yanda internetin halka açılması sonucunda ortaya çıkan “dot.com çılgınlığı” diğer yanda ise daha az dikkat çeken ancak sonraki yıllarda etkisini çok fazla hissettiren bazı olaylar. Bunların ilki Bill Gates’in Las Vegas’taki bilgisayar fuarında (Comdex) yaptığı konuşma. Gates, Microsoft olarak interneti dikkate alma konusunda...

Asker kalbi…

Ülkemiz şehit haberleri ile sarsıldı geçtiğimiz hafta. 36 genç insan, bu ülkenin 36 evladı İdlib’deki çatışmalarda yaşamını yitirdi. Acı bu sefer öylesine derine işledi ki, hareketsiz kalakaldık. Barış zamanları çocuklar babalarını toprağa verir, savaş zamanları babalar çocuklarını derler. İşte öylesi derin bir acıydı. Bilgisayar oyunlarındaki gibi olmuyor kahramanlıklar. Sosyal medyadaki savaş çı...

Bilim ve teknoloji politikaları

Sene 1990. O zamanki adıyla Leningrad’dayız. Gorbaçov’un Rusya’sına telefon santrali teknolojisi satmak üzere görüşmeler yapıyoruz. Teknolojiyi geliştiren yabancı sermayeli bir Türk şirketi, Netaş. Alacak olan Sovyet devleti (o sırada her şey devletin idi). Rakibimiz, Netaş’ın %53üne sâhip olan yabancı sermayedarımız. Rusların karşısında, küresel bir teknoloji devinin Kanada’da geliştirdiği teknol...

Temel tıp teknolojilerinde 5 önemli gelişme

Önümüzdeki yıllarda, genetik mühendisliği, yapısal biyoloji, epigenetik, biyobilişim gibi dallardaki gelişmeler neler olacak? Nature dergisinden derlediğimiz yazımızda bu konuya eğileceğiz. İleri düzeydeki araştırmalar söz konusu olduğundan yazıdaki teknik terimlerin bazıları yabancı gelebilir. Bunlar hakkında ek bilgiye kaynak listesindeki referanslardan ulaşılabilir. Kriyojenik Elektron Mikrosko...