Y

COVID-19 öncesi büyük pandemiler (2): İspanyol gribi

İspanyol gribi konusunda yaptığım ilk yazının sonunda Atatürk’ün de İspanyol gribine yakalandığını yazmıştım. Devam edeyim. Sevgili dostum Turgut Gürer, yazdığı “Atatürk’ün Yaveri Cevat Abbas Gürer” isimli kitabında dedesi Cevat Abbas’ın ağzından şunları aktarıyor. “Atatürk, Almanya seyahati sırasında bir üşüme neticesinde böbreklerinden rahatsızlanmıştı. İstanbul’a avdetinde (dönüşü) yatacak kada...

Florence Nightingale: Hemşire VE istatistikçi

Modern hemşireliğin kurucusu Florence Nightingale doğumunun 200’üncü yıldönümünde anılıyor: Her 12 Mayıs, onun doğumgünü olarak Dünya Hemşirelik Günü’dür zaten. Dünya Sağlık Örgütü bu yılı Hemşirelik ve Ebelik Yılı ilan etti. Bu anmalar, küresel salgına rast geldi, Florence Nightingale’in adına daha da anlamlı oldu. Hemşireliği, olmazsa olmaz bir tıp mesleği haline getiren ilkeleri ilk kez Florenc...

COVID-19

İster “doğa”nın, ister “tanrı”nın uyarısı olarak alın, kanımca COVİD-19 bir “ayar verme”. İnsanlar, dünyanın kaynaklarını çok hoyratça tüketiyorlar. Kaynakların daha az tüketilmesi için bu “çekirge sürülerinin” sayısının azaltılması gerekiyor. COVİD-19 bir anlamda bunu yapıyor. Ortaya çıkmasaydı yaşamlarını sürdürebilecek yüzbinlerce kişi, biz salgın ile yaşamayı öğrenene kadar aramızdan ayrılmış ...

Samsun ve sonrasının anahtarı: “Bilim ve ahlak”

Ulu önderimizle HBT sayfalarında çıktığımız yolculuğu sürdürüyoruz. Bilindiği gibi geçen yıl Samsun’la başlamış Ankara’da Meclis’in açılışına kadar gelmiştik. Sonrasını sürdüreceğiz. Her yılın önemli olaylarına sırası geldikçe yer vereceğiz. Ama bazen önemli yıl dönümlerinde, tekrara düşmemek adına, kendisiyle ilgili başka bir konuya temas edeceğiz. Mesela bugün O’nun bir asker olarak dünyaya bakı...

Bilimde yeni aşama: “Derin Ekoloji”

Türkiye’nin geleceği için herkes reçete yazabilir. Fakat bu, ‘Ne olacak bu ülkenin hali?’ sorusunu soranların sayısını azaltmaz. Sayıya, hesaba ve matematiğe dayalı olan teknoloji dünyasında içi boşalmış geleneklere dayalı istekler gerçekleşmez. Ülkenin içine düştüğü durum bunu sayısal olarak kanıtlıyor: Dış borç çok. Ödemekte zorlanıyoruz. Devlet kurumlarının gelirlerine el koydu. İşsiz sayısı ar...

Öğrenen bilgisayarlar bilişimde devrim yapıyor

Geçen yıl sonuna doğru Google'un otomatik çeviri programı 'Google Translate' sessiz sedasız güncellendi ve çok daha doğru ve anlamlı çeviriler yapmaya başladı. Google'un, ilk sürümü 2006 da sunulan bu ücretsiz çeviri programının halen ayda  500 milyon kullanıcısı var ve aralarında türkçenin de bulunduğu 10 kadar dilde günde 140 milyar kelimelik çeviri yapıyor! Bu sıçrama Google'un yeni bilişim str...

ÇAĞ-ÇAĞDAŞ-ÇAĞDAŞLIK

Son yıllarda sıkça kullandığımız üç Türkçe kavram: Çağ, Çağdaş, Çağdaşlık. Oysa bu kavramlarda bir anlam birliğine sahip olduğumuzdan emin değilim. Sözlüklere göre çağ, belli bir zaman diliminin tanımı. Kişinin yaşamında, bebeklik, çocukluk, erginlik ve yaşlılık; insanlık tarihinde, İlk, Orta, Yeni ve Yakın Çağlar gibi. Çağdaş, bu çağlardan birinde yaşayan birey veya toplumların ilişkilerini belir...

Covid-19, işsizlik ve yeni bir küreselleşmeye doğru…

Krizler kapitalizme içkindir. Önceki krizlerde toplam talebin düşmesi sisteme içkin döngüler/çelişkiler sonucunda gerçekleşirken, bu kez covid-19’un tetiklediği bir krizle karşı karşıyayız. Salgının bu kadar derin etkilerde bulunması finansal birikime dayalı neoliberal politikaların yarattığı tahribatlarla yakından ilgili… Reel birikimden kopan ve giderek şişen finansal balon covid-19 ile patladı…...

COVID-19 pandemisi günlerinde hikikomorik olmak…

Pandemi hızını arttırarak ilerliyor ve tartışılan birçok tedavi ve korunma biçimi arasında herkesin hemfikir olduğu bir tek yöntem var: evde kalmak… Ama evde kalmak kolay değil. Gündelik koşuşturmaya ve sosyalleşmeye yatkın insanlık için bu uyulması en zor kurallardan biri haline geldi. Tabii bunun ekonomik nedenleri de var, o başka yazı konusu… Ancak sanırım bu “evde kal” sürecinden hiç etkilenme...