Y

Fotosentez yapan beyinler

Bilindiği üzere hayvanlar ve insanlar, bitkilerden farklı olarak oksijen üretmek için fotosentez yapamazlar. Doku fonksiyonlarının sürdürülebilmesi ve dokunun sağ kalımı için gereken enerji, yeterli miktarda oksijenle sağlanabilir. Oksijen yetersizliğine çözüm olarak son yirmi yıldır üzerinde çalışılan “fotosentetik stratejiler”, fotosentez yapan organizmaların (algler ve bakteriler gibi) hayvan v...

Haberdar olmak: Geleceğin gazetesi üzerine…

Efsâne der ki: Kral Midas’ın kulakları eşek kulaklarıymış. Bunları gizlermiş. Sırrını çok az kişi bilirmiş. Biri de berberi. Berber bu sırrı saklamanın ağırlığına dayanamamış, sırrı bir kuyuya söyleyerek rahatlamış. Kuyunun suyuyla beslenen sazlar, rüzgar estikçe sırrı dile getirmişler: “Midas’ın kulakları, eşek kulakları”. Startrek dizisindeki Mr. Spock karakterinin insanlara göre üst kısmı daha ...

WWW: “Bir kiralık mühendis” küçük bir dahi yazılımla dünyayı değiştirdi

Öykümüz 1980 yılında başlıyor. Dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı olan ve İsviçre’de bulunan CERN, bir İngiliz firmasından birkaç aylığına yarım düzine bilgisayar mühendisi kiralar. Mühendisler CERN’in parçacık hızlandırıcılarından birinin kontrol sistemi üzerinde çalışacaklardır. İçlerinden biri, görevine ek olarak, yazacağı teknik dokümanların yönetimi ve içeriklerine ulaşı...

Turkovac işe yarıyor mu, yoksa propaganda mı?

Geçen cuma Ayşenur Arslan’ın, Halk TV’de hafta içi 11.00-13.00 arası yayımlanan Medya Mahallesi’nde konuktum. Pek çok olayın yanı sıra, konu pandemiye geldi ve tabii ki aşıları konuştuk. Aşı deyince şüphesiz en önemli konu Turkovac “yerli-milli” aşıdır. Dedim ki ben olmam, gidip olun da demem çünkü elimizde aşının etkililiği - etkinliği üzerine hiçbir bilgi yok. Tek bir resmi açıklama gerçekten yo...

Işık! Daha çok ışık!

2021 Herkese Bilim Teknoloji Dergisi için beşinci yılını doldurması nedeniyle önemli bir yıl oldu. HBT’nin 9 Nisan 2021, 263. sayının kapağında, “Neden Bilim?” sorusunun yöneltildiği seçkin bilim insanlarımızın resimleri YAŞASIN BİLİM! başlığıyla yer almaktaydı. Editör köşesinde ise “5 yıl önce Nisan ayında bizim de ne olacağını bilmediğimiz bir yolculuğa çıktık. ‘Bu ülkenin aydınlanma yolculuğund...

Zor zamanlarda hayatta kalmak

Gündemin ağırlığı karşısında ne yapacağımı bilemediğim, mutfak, yatak ve çalışma masası arasında gidip gelmeye başladığımda kendi kendime “Dolanma, bahçeni ek.” diyorum. Bu ifade Uzak Doğu felsefesindeki mantralar gibi benim için; ne zaman çaresizlik, kaygı ve karamsarlıkla bezeli bir akışta sürüklensem beni tutup yeniden farkındalığa ve üretkenliğe getiriyor. Peki nedir bu cümlenin anlamı, nerede...

Dünya ile bütünleşmek

Dünya geçen yüzyılı savaşla geçirdi. Japonya Çin’i, Amerika Vietnam’ı işgal ettiler. Osmanlı İmparatorluğu yok oldu. Günümüzde savaşlar o kadar sürmeyecek! Sanayileşme çağında, savaş cephelerde başlasa bile, cephelerde bitmeyecek. Bütün bunları televizyonlarda seyrettik. Berlin harabe oldu. Bir atom bombası taşıyan uçakla 200.000 kişiyi öldürdüler. 20 yılda savaşlarda 65 milyon insan ölmüştü. Geçe...

Seçimler ve blokzinciri

Blokzinciri mimarisinde kullanılan oy değişime uğramadan hayatına devam edebilir. Tabii bir istisna dışında! Yine bir seçim günü, yine bir şüphe. Acaba oy kullanımında- sayımında bir manipülasyon olur mu? Bu tür şüpheler sadece Türkiye’ye özgü değil. Pek çok ülkede farklı sebeplerle de olsa seçimlere ve açıklanan sonuçlara duyulan güven giderek zayıflamakta. Örneğin İsviçre’de oy verenlerin oranı ...

Bedavadan akademisyen olmanın 10 yolu

Akademisyen nasıl olunur? Pek çoğumuz için bunun şöyle bir tarifi var: Sınıfınızın iyi bir öğrencisi olursunuz. İyi bir not ortalaması yanında, merak sahibi olursunuz; okuduğunuz konular ilginizi çeker. Mezun olduktan sonra, yüksek lisans programına başlarsınız; derslerde asistanlık yaparken bir şey öğretmenin size zevk verdiğini de fark edersiniz, akademisyen olmaya karar verirsiniz. Doktoraya ba...