Yazarlar
Radyum (Waterbury) kızları…
HBO’nun 5 bölümlük yeni dizisi Çernobil nükleer tehlikeyi yine gündemimize getirmeyi başardı. Johan Renck’in yönetmenliğini üstlendiği, HBO’nun 5 bölümlük yeni mini dizisi, insanlığın bitmek bilmez hırsını ve zavallılığını da gözler önüne seriyordu. Dizinin abartılı olduğunu söyleyenler çıktı ancak Çernobil Nükleer santralinin olduğu Pripyat şehri, günümüzde 1986 yılında terk edildiği haliyle hale...
Yapay zekâ: 737 MAX
Dünyada başı çeken iki sivil uçak üreticisi var biri ABD’li diğeri AB’li. AB’li olanın uçak parçaları da birden fazla ülkede üretiliyor. Geçmişe bağımlılığı olmadığı için, devrimci hareketleri daha kolay yapabiliyor. Örneğin, uçağı bilgisayarın yapay zekâ ile uçurduğu, pilotun yalnızca yapılmasını istediği eylemleri “10.200 metreye çık” gibi komut olarak verdiği sistemi yolcu uçaklarında 20 yıl ön...
Beynimizin kapasitesi neden sonludur?
“Bilgi” nedir? Bu kelimenin birçok anlamı var. Ben bilgisayarcılıkta kullanılan, İngilizce karşılığı “information” olandan söz ediyorum. Bu dar haliyle bile değişik zamanlarda yapılmış birkaç farklı tanımı var: İletişim mühendislerince “bir konu hakkında yeni bir mesaj aldığımızda o konuya dair cehalet düzeyimizde görülen azalma”, kuramsal bilgisayar bilimcilerince de “bir cismi standart bir 3 boy...
Üniversitelere girişte baraj puan neden kaldırıldı?
Bu hafta hiç beklenmedik bir gelişme oldu: YÖK, üniversiteye girişte baraj puanı kaldırdı. Karar, “2022 Yükseköğretim Kurumları Sınavında (YKS) ön lisans ve lisans programlarını tercihte 150 ve 180 olan Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve Alan Yeterlilik Testi (AYT) baraj puanları uygulaması kaldırılmıştır” diye duyuruldu. Bu gelişmenin ne ifade ettiğini şöyle açıklayalım: TYT testinde 40 Türkçe sorus...
Üçüncü zaman
Zaman değişiyor olabilir mi? Zamanla her şeyin değişmesi ile zamanın kendisinin değişmesi ayn şey mi? Devinim zamanı, sindirme zamanının hakkını gasp mı ediyor? Zamanın Kokusu isimli o kısa ama her zamanki yoğunluktaki kitabında Byung-Chul Han zamanın değişim grafi ğini çiziyor okurlarına. Mükemmel bir tablo gibi hiç değişmeden, bir yere gitmeden duran zaman. Bir hedefe odaklanmış düzgün doğrusal ...
Ulusal kültür ve çağdaş uygarlığa yetişememek
Sevgili okurlar, her toplumun kendine özgü bir kültürü vardır. Uygarı (adabı Muaşeret) kavramını (Toplumsal Davranış) sözcüğü ile karşılarsak, Ulusal bütünlüğün temel ilkelerinden biri bu olur. Bunu çocukluğumdan bu yana çok iyi anımsıyorum. Kentliler köylülere ‘kaba saba, muaşeret bilmez’ derlerdi. Fakat herhangi bir davranış sonsuza kadar devam etmez. Toplum dünyaya paralel olarak değişir. Telev...
Yapay zekâ yolunda sorular
Yapay zekâyı (YZ) genel anlamıyla makinalara zekâ kazandırmak olarak tanımlarsak en düşükten en gelişmişine (?) kadar geniş bir aralıkta ölçeklendirilebilecek zekânın makinalar için oldukça alt basamaklarda olduğu söylenebilir. İnsan makina ilişkisinde önceleri kas gücünü makinalara aktararak yaşamını kolaylaştırmaya ve verimliliğini arttırmaya çalışan insanoğlu aynı zamanda zekâsını da aktarmış o...
Bir güler misin, ağlar mısın hikayesi…
Tevfik Uyar’ı bilen bilir, bilmeyenler için onu üç kelimeyle özetlemek mümkün. Bilimin muzip çocuğu..! Tevfik Uyar bizim HBT’nin de yayın kurulu üyesidir, popüler bilim alanında yaptıkları ve yazdıklarıyla tanınan biridir. “Safsatalar” son kitabının adı, bakın orada ne diyor? “Herkesin kendini her konuda uzman sanması bir yana, mantığa uymayan, tutarlı bir yanı olmayan, doğru bilgiye hatta bilgiye...
Guatemalalı bir dahi ve “insan hesaplaması”
ABD’deki öğrencilik yıllarında önce kriptografi (şifre bilimi) konusuna merak saran von Ahn, ilginç görünmeyen bir dosyanın (örneğin bir resmin) içine üçüncü kişilerin varlığını bile fark edemeyecekleri önemli başka bir mesajı gömerek haberleşme anlamına gelen “steganografi” tekniğinin kullanımı üzerine önemli kuramsal katkılar koyan birkaç çalışmada yer aldı. Kuramsal bilgisayar biliminin devleri...