Kendinize, “Belli aralıklarla evde bir şey unutuyorum, yoksa demans mıyım?” diye soruyorsanız bu yazı içinizi ferahlatabilir. Veyahut “Benim hiçbir şeyim yok” diyorsanız, sizin için tehlike çanlarının çaldığını gösteren bazı belirtilere sahip olabilirsiniz. Demans genel olarak 65 yaşın üstündeki insanları etkiliyor. Ancak daha erken başlayan vakalara ve bilişi korumaya ilişkin farkındalık da gider...[Devamını gör...]

Yapay zeka (YZ) sistemleri hemen her gün yeni bir gelişme gösteriyor, en zor problemleri çözüp sınavlarda artık insanları geçiyorlar. Giderek yakın tarihlere çekilen bir gelecekte de Genel Yapay Zeka (AGI) düzeyine ulaşacakları düşünülüyor. Ama önemli bir eksiklikleri var: Sağduyuları, eski adıyla aklıselimleri, yok denecek kadar zayıf! Yani, günümüzde yapay zeka, doğduğu günden beri bir odada kap...[Devamını gör...]

2024 Nobel Ekonomi Ödülü’nün kazanan Prof. Dr. Daron Acemoğlu’nun kutlayarak söze başlayalım. Aziz Sancar’dan sonra Nobel bilim ödülü alan Türkiye doğumlu ikinci kişi. Büyük ödülleri alabilecek yetenekli insanlarımız başarı için dış ülkelere gitmek zorunda kalıyorlar. Ödül, hepimiz için büyük gurur kaynağı oldu. Acemoğlu’nun üzerinde yıllardır çalıştığı konu refah ve yoksulluğun kökenleri, kurumla...[Devamını gör...]

Osman Bahadır’ı özlemle anıyoruz ‘Ölünce zaman çabuk geçer nasılsa’ demişti bir dost sohbetinde. Geride kalanlar için öyle mi? Koca bir yıl geçti sevgili Osman Bahadır’ı kaybetmemizin ardından. Devrimciliğini asla terk etmemiş 68 kuşağının seçkin bir bireyi idi. İTÜ Petrol Mühendisliği mezunuydu. Ama 11 yıllık cezaevi hayatında kendini bu kez bilim felsefecisi, bilim tarihçisi ve erken Cumhuriyet ...[Devamını gör...]

İlginç bir konu ile karşınızdayız. İnsan kendi kişiliğini değiştirebilir mi ve nasıl? Kişiliğin tanımlanması, gündelik hayatta karşılaştığımız durumlara karşı gösterdiğimiz düşünce ve davranışlar sayesinde mümkün oluyor. Örneğin bir olayda bardağın dolu mu boş kısmını mı görüyoruz? Veyahut birisi trafikte önümüzü kestiğinde sinirleniyor muyuz yoksa daha soğukkanlı mı yaklaşıyoruz? Bir başka soru: ...[Devamını gör...]

Bilge insan hangi evrensel özelliklere sahip olmalı? Bilge insan… Üzerinde çok konuşulan ve bazıları için sık kullandığımız bir kavram. Peki bilge dediğimiz insanları gerçekten tanıyor muyuz? Bu tartışmalı sorun bilimsel bir araştırmaya konu oldu… Temel soru şuydu: Bir insanın bilge olarak nitelendirilmesi için ne gibi özelliklere sahip olması gerekir? Waterloo Üniversitesi’nden bilim insanlarının...[Devamını gör...]

Doğan Kuban’ı ölümünün 3. yılında özlemle anıyoruz ‘Uygarlık Musikiye Sarınır’ demiş Doğan Hoca “Bu politik ve toplumsal fırtınada sürekli uygarlıktan söz etmek zorundayız. Cehalet tehlikesi kapıya dayadı. Demokrasiyi at yarışı değil. Türk Devriminin yüzyıllarca kul statüsünde yaşamış bu topluma kazandırdığı en yüce çağdaşlık demokratik kişi özgürlüğüdür. Cehaletin demokrasisi yok! Dengesini yitir...[Devamını gör...]

Küresel gıda sistemi, sorunun ta kendisi. Ana kaynağı ise küresel gıda sisteminin büyük tekellerin elinde olması. Bu şirketlere en çok kazancı getiren pirinç, soya, mısır ve buğdaya, yani tek tip (monokültürel) gıda ürünlerine yaratılan bağımlılık, çevreye ve insan sağlığına zarar verdiği gibi ekonomileri de olumsuz etkiliyor. Aynı zamanda küresel gıda sistemini şoklara karşı savunmasız hale getir...[Devamını gör...]

Günlük yaşamımıza dokunan birçok ürün bizden hayli uzak ülkelerde yaşayan işçilerin emeği ile karşımızda. Arabamızın parçası, kullandığımız benzin, cep telefonu, aşılar… Bunu biliyoruz diyeceksiniz. Doğru. Küresel Güney’in iş gücü, çiftçilerden tutun bilim insanlarına kadar dünya ekonomisinin itici gücü. Büyük şirketlerin üretim ve hizmet alma yeri ama aynı zamanda büyük sömürü merkezi. Küresel Gü...[Devamını gör...]

Bilim insanları antik insan kemiklerini ve ilkel aletlerini gün yüzüne çıkartmalarından bu yana, bizlerin ‘insanlığa’ geçiş anını yakalamaya çalışıyor. Maymuna benzer Australopitler’den, bize daha çok benzeyen türlere geçişimiz sırasında çok büyük bir değişiklik olması gerekiyordu. Peki, oldu mu? Neler oldu? Neandertaller’den Australopithecus’a ve Paranthropus’a, insansılara (homininle...[Devamını gör...]