Yazarlar
Yalan olmayan gerçek
BBC televizyonunda haftada 5 gece yayınlanan, günün önemli gelişmelerini yorumlayan Newsnight programında bir istatistikle ilgili olarak ekranda şu yazıldı: Günün yalan olmayan gerçeği. BBC haklı, çünkü “yalan olan gerçek” diye bir tuhaflık var artık. Siyah kar, susuz yağmur gibi bir tuhaflık. Hatta buna daha şık bir ifadeyle “alternatif gerçek” bile deniliyor. Binlerce yıllık “yalan” sözcüğü, zam...
Bir apoptoz gerçeği
Apoptosis, Latince kökenli bir kelime ve kendi kendini yemek anlamına geliyor. Bu terim 1960 yıllarında çıkmaya başlamış ve bir hücrenin kendi kendini yiyip yok etmesinin keşfi ve bunun mekanizmalarının buluşu Dr. Yoshinori Ohsumi’ye 2016 yılında Tıp dalında NOBEL ödülünü kazandırdı. Evet, gerçekten de biyoloji ve tıp dünyası için son derece önemli ve anlaması zor bir buluştu. Bir hücre neden kend...
Laiklikle dinsizliğin bir ilişkisi yoktur
Dünyada din devleti yok. Hilafet de yok. Sadece papalık var. Laiklik sadece devleti dinden ayırma kavramıdır. ABD laik bir devlettir. Fakat dünyanın en dindar çağdaş toplumlarından birini barındırır. İtalya laik bir devlettir. Fakat Papa, Katolik kilisenin başkanı olarak, İtalyan Cumhurbaşkanından daha ünlü ve etkilidir. İtalya’da bir kardinal bir başbakandan daha önemlidir. Latin Amerika, İspanya...
Bilim amaç mı araç mı? Otomotiv endüstrisi ve iklim değişikliği
Biz Türkiye’de kendi sorunlarımız ile uğraşırken biraz “o esnada başka yerlerde…” temalı bir yazı olacak ancak takibini baştan yapmadığımız her konu gibi bu konunun da ucunun gelip yine bize ve benzerimiz ülkelere dokunacağı kesin… ABD’deki yeni hükümetin en büyük hedeflerinden biri otomotiv endüstrisini hareketlendirmek, istihdamı artırmak vs. Bunu zaten Trump kendi ağzından açıkça söylüyor; hatt...
İmkânsızı istemek mi: “Bu yıl güzel şeyler olsun lütfen…”
Bir okurumdan gelen bu mesaj çok etkileyiciydi. Bu kadar açık olmasa da benzer düşünce ve istekleri paylaşan çok sayıda okur oldu. Bir okura tercüman oluyorum: “Türkiye’de olan bitenler üzerine bilinmeyen ne var, iktidar ve politikaları üzerine analizler iyi güzel de, insanların, dahası insanlığın güzel, olumlu, bugüne ve geleceğe güven verecek gelişmelere haberlere gereksinim her şeyden daha çok....
Üç bilimsel devrim
“İlim ilim bilmektir. İlim kendin bilmektir.” Yunus Emre HBT’nin 6. sayısında Prof. Dr. Türker Kılıç’ın bir konuşma özetini okurken, Sosyal Kültürel Değişme kitabıma ekli ‘Güncelleme 2015’ bölümünde “Üç bilimsel devrim”e yer vermeyişimden utandım. Kusurumu savunmaya değil düzeltmeye çalışıyorum. Gerçi, kültür ve uygarlığı ayakta tutan teknolojinin temelinde enerji olduğunu, DNA’nın can...
Problemler Bilimi
Bilimi severim. Hem de çok. Tüm bilim dalları doğanın bir yanının bilmecelerini çözmeye çalışır. Hepsi birbirinden güzeldir. Ama biri var ki sonsuz sayıda problemle uğraşıp onları birbirleriyle boy ölçüştürmeye çabalar, işte o en şahanesidir! Herhalde tahmin ettiniz. Kendi araştırma alanımdan söz edeceğim bu yazıda: Hesaplama Karmaşıklığı’ndan yani. Problem nedir? Yukarıda “problem” derken kastım ...
Cinayet tanığı robot
Bay A, boğazı sıkılarak öldürülmüş, sonra evin banyosuna atılmış. Ev sahibi, o gece eve Bay A ve Bay B’yi maç seyretmeye davet etmiş. Ev sahibi, geç saatlerde yatmaya giderken, A ve B hala maç seyrediyormuş. Ev sahibi daha sonra uyandığında ne görsün? Bay A, banyonun içinde ölü. Polis, ev sahibini cinayetle suçlayıp tutuklamış. Misafir Bay B, maçtan sonra evine gitmek için ayrıldığını söylüyor. Ta...
Dorothy Reed Mendenhall, Safiye Ali ve Kamile Şevki Mutlu
Dorothy Reed Mendenhall ismi Lenfoma ile uğraşan hekimlere çok tanıdık gelir. Çünkü Dr. Reed, Hodgkin Lenfoma tanısı için tipik olan hücreleri eş zamanlı tanımlamış iki bilim insanından biridir (Reed-Steinberg hücreleri). Ancak Dorothy Reed’i özel yapan sadece bu değildir. Reed, kadın olduğu için ailesinin karşı çıkmasına rağmen John Hopkins Tıp Fakültesi’ne girdi ve hekim oldu. Erkeklerin e...