Yazarlar
Osmanlı’da bilim – 2
Yıl 1516. Mısır seferindeki Yavuz Sultan Selim, İskenderiye’yi Osmanlı topraklarına katmıştı. Seferdeki başarılarıyla padişahın övgüsünü kazanan Pîrî Reis, yıllardır üzerinde çalıştığı dünya haritasını sultana takdim etmek için en uygun zamanın geldiğini düşünüyordu. Pîrî Reis, kariyerine korsan olarak başlayıp sonra Osmanlı donanmasına katılan denizcilerdendi. Yıllarca amcası Kemal Reis’le Akdeni...
Sanayi 5.0 yolda
Tesla (elektrikli otomobil). SpaceX (Uzaya Mars’a seyahat). Hyperloop (vakumlu tüp içinde yeryüzünde seyahat). GigaFactory (100 futbol sahası büyüklüğünde pil fabrikası). SolarCity (Nevada Çölü’nde güneş enerjisi tesisi). Bunların hepsini akıl eden, vizyonunu çizen, girişken işadamı Elon Musk. Geçen ay Los Angeles’te trafikte kalmış. Aklına “dahiyane” bir fikir gelmiş: Ben, tünel işine gireyim. Ye...
Genetik mühendisliği ürünlerinde dünyada son durum
Tohum ve teknoloji başta olmak üzere bütün kritik girdilerinde dışa bağımlı olan Türkiye tarımının geleceği konusunda ulusal bir hedefimiz var mı, acaba? Genetik mühendisliğinin ürünü olan bitkilerin yem ve gıdalarda da kullanılmasının kamuoyunda yarattığı hassasiyet biliniyor. Genetik mühendisliği, canlıların genetik yapısı / kalıtımsal özellikleri değiştirilerek onlara yeni özellikler, yeni işle...
Köprüden önceki çıkış
“Elbette hayır, belki yanılıyor olabilirim.” Bertrand Russell, inançları uğruna ölmeye hazır olup olmadığı sorulduğunda. Asma köprülerimize yaklaşırken sağda oklu bir Son Çıkış uyarısı vardır: Nereye belli değildir. Geri dönmek için mi, yoksa karşı yakaya geçmemek için mi? Taksiler, dolmuşlar, geçiş üstünlüğü olanlar, son çıkış yolundan köprüye daha çabuk ulaşırlar. Erdal Atabek’in “T...
PISA-TIMSS Sonuçları ve Eğitim Sistemi
Geçtiğimiz haftaların çokça üzerinde durulan konularından biri TIMSS ve PISA sonuçlarıydı. Aslında bu durum ülkece birkaç gün dahi olsa eğitim sistemimizi konuşma fırsatı vermesi açısından sevindirici. Her 3 yılda bir uluslararası arenada boyumuzun ölçüsünü almamız, olayın bu kadar konuşulmasının en büyük nedenlerinden bence. Göz ardı edilemeyecek yüzlerce sayfalık raporlardaki grafikler ve analiz...
Duvar sanatına turizm
Fransa’da, 18 bin yıllık bir mağaradaki duvar resimleri (graffiti) bozulmasın diye, resimler “tıpkısının aynısı” başka bir mağarada duvarlara resmedildi. Dordogne bölgesinde Vézère Vadisi’nde 147 prehistorik kalıntı ve mağaradan 15’i UNESCO korumasında. İçlerinde en popüleri Lascaux Mağarası’ndaki hayvan resimlerini ve sembolleri 50 ressam birebir kopyaladı. Bir o kadar mimar ve heykeltraş, mağara...
Osmanlı’da bilim – 1
Yıl 1575. Müneccimbaşı Takiyüddin, padişah 3. Murad’ı dünyanın en iyi gözlemevinin İstanbul’da kurulması için on bin altın vermeye ikna ediyor. (Takiyüddin zamanının en iyi astronomlarından, ama bilim yapmak için gerekli kaynağı padişaha yıldızların gelecekle ilgili neler söylediğine ilişkin hikayeler uydurarak edinebiliyor.) İşe bakın, aynı yılda Danimarkalı gökbilimci Tycho Brahe da kendi gözlem...
Sigarayı neden bıraktım?
Sigarayı başarıyla bıraktım. Bugün üçüncü ay içerisindeyim. Her fırsatta herkese bırakmayı tavsiye ediyorum. Bırakmak isteyip bırakamayanların bana gıcık kaptıklarını biliyorum: Zira ben de öyleydim. Buna basit bir ilke neden oluyor: Bilişsel tutarlılık. Sigara içmek saçma, afedersiniz aptalca bir davranıştır. Oysa kendimizin aptal olmadığına dair sarsılmaz bir inancımız vardır. Bu inanç ve davran...