Günün Yorumu
Görünmeyeni görmek…
Bilim çoğu zaman gözümüzün önündekini değil, gözümüzden kaçanı görünür kılar. Mikroskobik bir lif, bağırsaklarımızda yaşayan trilyonlarca bakteri, dijital platformların görünmez algoritmaları ya da yıllardır sessizce değişen iklim… Gündelik yaşamımızı belirleyen pek çok süreç çıplak gözle fark edilmez. Bilimin en önemli işlevlerinden biri de tam burada başlar: Görünmeyeni görünür kılmak. Bu ...[Devamını gör...]
Bilimin Yeni Çağı: İnsan Nerede Duruyor?
Yapay zekâ artık yalnızca bilgisayarlarımızda çalışan bir yazılım değil; bilimsel araştırmalardan ilaç geliştirmeye, eğitimden sanata, günlük yaşamdan karar alma süreçlerine kadar hayatımızın hemen her alanını dönüştüren yeni bir çağın simgesi. Bugün artık yalnızca “Yapay zekâ neler yapabilir?” sorusunu değil, belki de daha önemli olan şu soruyu tartışıyoruz: Bu yeni çağda insanın rolü...[Devamını gör...]
Rekor sıcaklıklar artık istisna değil, yeni normal
Bir zamanlar rekor sıcaklıklar haberdi. Bugün ise neredeyse sıradanlaştı. Avrupa bu yaz ikinci kez aşırı sıcak hava dalgalarının etkisi altına girerken bilim insanları artık tek tek sıcaklık rekorlarını değil, gezegenin yeni iklim düzenini tartışıyor. Sorulan soru değişti: “Bu sıcak hava dalgası neden oldu?” yerine artık “Dünya geri dönülmez biçimde farklı bir iklime mi geçiyor?&...[Devamını gör...]
Yeni Bilim Savaşları: Avrupa atılımı, Çin yükselişi ve ABD gerileyişi
Yirminci yüzyılın büyük güç mücadeleleri petrol sahalarında, fabrikalarda ve savaş meydanlarında yaşandı. Bugün ise dünyanın geleceğini belirleyen rekabetin cephesi değişiyor. Yapay zekâdan kuantum teknolojilerine, biyoteknolojiden uzay araştırmalarına kadar yeni dönemin üstünlüğü artık laboratuvarlarda, üniversitelerde ve araştırma merkezlerinde şekilleniyor. Kısacası, 21. yüzyılın yeni savaşları...[Devamını gör...]
Düşünmeyi de yapay zekâya mı bırakacağız?
Bilim ve teknoloji tarihinde bazı eşikler vardır. Bu eşiklerde mesele yalnızca yeni bir aracın ortaya çıkması değildir; insanın kendisiyle kurduğu ilişkinin değişmesidir. Bu sayımızın kapak dosyası böyle bir eşiğe odaklanıyor. Yapay zekâ artık yalnızca bilgiye erişmemizi kolaylaştıran ya da işlerimizi hızlandıran bir teknoloji değil. Giderek düşünme biçimimizi etkileyen, karar süreçlerimize ortak ...[Devamını gör...]
Öldürme kararını kim verecek?
Bilim ve teknoloji doğayı anlamak, insanlığın yaşamını kolaylaştırmak, hastalıkları yenmek ve refahı artırmak için geliştirildi. Ancak tarih bize her büyük teknolojik sıçramanın aynı zamanda yeni etik soruları da beraberinde getirdiğini gösteriyor. Buhar makinesi sanayi çağını başlattı, atom enerjisi hem elektrik üretti hem de Hiroşima’yı yok etti, internet dünyayı birbirine bağlarken yeni b...[Devamını gör...]
Zayıflama çılgınlığı ve değişen insan
Bir iğneyle kilo vermek mümkün mü? Son iki yıldır dünyanın en çok konuşulan sağlık konularından biri bu. GLP-1 ilaçları milyonlarca insanın kilo vermesine yardımcı oluyor; sosyal medyada, televizyonlarda ve hatta günlük sohbetlerde sık sık karşımıza çıkıyor. Ancak mesele yalnızca birkaç kilo vermekten ibaret değil. Çünkü bu ilaçlar iştahı azaltmanın ötesinde metabolizmayı, bağırsakları, kas dokusu...[Devamını gör...]
Suyun değerini, onu kaybetmeden anlayabilmek
Bir kentin geleceğini belirleyen şey yalnızca yolları, köprüleri, gökdelenleri ya da sanayi bölgeleri değildir. O kentin nefes aldığı hava, koruduğu ormanlar ve en önemlisi de içme suyu kaynaklarıdır. Çünkü su yoksa ne ekonomi vardır ne üretim ne de yaşam. Bu sayımızın kapak dosyasında İstanbul’un en kritik su kaynaklarından biri olan Ömerli Barajı havzasında planlanan dev organize sanayi bölgesin...[Devamını gör...]
Doğanın tuhaf sırları
Doğa bazen insanın hayal gücünü bile geride bırakıyor. Erkek ahtapotların yalnızca çiftleşme için kullandıkları “özel” bir kolu olduğunu biliyor muydunuz? Ya da bazı balıklarda baskın dişi öldüğünde erkek bireyin birkaç hafta içinde dişiye dönüştüğünü? Peki ya erkek olmadan yavru geliştirebilen canlılar? Bu sayımızın kapak dosyasında, hayvanlar dünyasının şaşırtıcı üreme stratejilerine, evrimin sı...[Devamını gör...]
Stres çağında yaşamak… Ama nasıl?
Modern çağın en görünmez ama en yaygın salgını ne desek, herhalde çoğumuzun aklına aynı sözcük gelir: STRES. Sabah gözümüzü açtığımız andan gece uyuyana kadar, ekonomik kaygılardan dijital bombardımana, iş baskısından toplumsal belirsizliklere kadar sürekli bir uyarılmışlık hali içinde yaşıyoruz. Sanki insan bedeni ve zihni hiç durmayan bir alarm sistemine dönüşmüş durumda. Ama bu sayımızın kapak ...[Devamını gör...]