Yazarlar

Son zaman dilimi

Prof. Naci Görür, bir TV kanalına verdiği demeçte, Marmara’da beklenen deprem için, “Artık deprem ne zaman olacak diye sormaya gerek yok” demiş1. Eklemiş: “Ne yönetimde ne halkta deprem kültürü yok”. Mezarında rahat uyusun, Prof. Ahmet Mete Işıkara bu kültürü oluşturmak için çok uğraşmıştı, bilimi, halka indirmeye, anlatmaya çocuklardan başlamıştı. Çok doğru bir yaklaşımdı. Çocuklar ona “deprem de...

Bilişsel kısa yollar ve politik seçmenler

İnsan sezgisel düşünmeye yatkın bir türdür; sıklıkla zihninin kısa yolları ile hızlı ve etkili biçimde sonuca ulaşmaya meyillidir. Evrim sürecinde edinilmiş bu düşünme şekli zaman zaman doğru yanıtları bulmayı sağlasa da önemli bir yan etkiye sahiptir: Bilişsel yanlılıklara. İnsanın mükemmel bir biçimde akılcı davranmadığının, türünün içsel bir özelliği olarak zihinsel ...

Internet neden yavaş, güvenilmez ve pahalı?

Altyapı denince aklınıza ne geliyor? Elektrik, su, yol? Sabit telefon? Belki 20-30 seneye kadar böyleydi. Şimdi internet önem sırasında çoğunun önüne geçti. Bir düşünün, sabit telefonu olmayan, ama internet bağlantısı olan ne çok insan var. Internet bağlantınız olmadan yaşayamazsınız ama internet üzerinden telefonla da konuşursunuz, başka işlerinizi de yaparsınız. Pandemide evd...

Matematiğin doğuşunun eğlenceli öyküsü

13-19 Mart, “Beyin farkındalık haftası” (Brain Awareness Week). Beyin, düşünce, akıl yürütme, soyutlama deyince de ilk akla gelen matematik disiplini tabii. Gelin, birlikte, matematiğin doğuşu kabul edilen sayıların bulunmasını ve cisimlerden bağımsız soyut kavramlar haline gelmelerinin öyküsünü dinleyelim. Çok eski çağlarda, milattan önce dört bin yıl öncesinin sonlarında, Mezopotamya...

Resim ve heykelsiz yaşam

Avrupa’nın, Rönesans’ı yaşamaya başladığı dönem, Osmanlı İmparatorluğu’nun da en görkemli dönemidir. Peki, o zaman, sormaya devam ediyoruz. Yüzünü Batı’ya çeviren İmparatorluğun sanatçıları ve bilim insanları nerede? Toplum yasamı ve insan beyni sürekli yeniyi yaratır. Bu uygarlığın yükselmesi olarak değerlendirilir. Yeniyi reddedenler uygarlıkta geri kalanlardır. Osmanlı döneminde uyd...

Doğal afetlerin nörolojik sonuçları

Depremler, kasırgalar, sel baskınları, yangınlar gibi doğal afetleri içeren büyük insanlık krizleri nörolojik hasarlar dâhil birçok sağlık sorunları ile ilişkilidir. Kırılgan ve kalabalık barınma koşulları, afet sonrası yeterli kurtarma faaliyetlerinin yokluğu ve uygun tahliye imkânlarının sağlanamaması nedeniyle düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşayan insanları daha derinden etk...

Depreme hazırlık bir demokrasi meselesidir

İskenderun Devlet Hastanesi niye yıkıldı sorusunun cevabı nedir? Bilgisizlik, yolsuzluk, kadercilik, kısa vadeli düşünme, aşırı hiyerarşik yapı, demokrasi eksikliği? Depremde, İskenderun Devlet Hastanesi yıkıldı. İçinde hastalar, refakatçiler, sağlık personeli can verdi. Binanın içindeki kayıplar bir yana, İskenderun en ihtiyaç duyulan anda hastanesiz kaldı. İhmaller, yanlışlar, y...

Yapay zeka eğitimde nasıl kullanılmalı?

İnsanlar yapay zekadan daha zeki olmayı öğrenmek zorunda. Sohbet robotu ChatGPT tüm dünyada yeri göğü birbirine kattı: Üniversite öğretim üyeleri sınav sorularını ona hazırlattı, öğrenciler ödevlerini ona yaptırdı; firmalar çalışanlarımızın yarısını işten çıkarıp onların yaptığı işi yapay zekaya yaptırsak hevesine kapıldı. Bazı okullar yapay zeka kullanımını yasakladı, bazıları...

Beyin-bilgisayar arayüzü uygulamaları güvenli bulundu

Bu uygulamalarının güvenliliği, ciddi felç tablosu ve engelliliği olan sınırlı bir hasta grubunda değerlendirildi ve ilk veriler umut verici bulundu. Henüz genel popülasyona uyarlanamaz olduğunu unutmayalım… Bilinç ve bilişsel aktivitelerin korunduğu ancak inme, amyotrofik lateral skleroz, kafa travması, kas hastalıkları gibi çeşitli nedenlerle gelişen felç tablosu nedeniyle c...