Yazarlar
Cehalet ne demek?
Akıl, insan beyninin ürettiği yaşamı sürdürme (survival) mekanizması. Fizyolojik olarak beynin, primat’larla aşağı yukarı aynı nitelikte bir eski bölümü var. Buna Eski Beyin deniyor. İçgüdüsel ve ‘yaşamı korumağa ilişkin’ spontane tepkileri içeriyor. Bir de çok sonra gelişmiş bir Neokorteks, Yeni Beyin var. İkisi, bir tür ağ sistemi içinde, aklı oluşturuyorlar. Onun için musiki besteleyen akılla s...
Gerçek ötesinde yalanla baş etmek
Misenformasyon (yanlış/yalan bilgiyi bilinçsiz yayma) ve dezenformasyonun (yanlış/yalan bilgiyi bilinçli yayma) gerçeğe baskın geldiği bu gerçek ötesi çağ, aynı zamanda iletişim çağı. Dijital platformlar ve sosyal medya aracılığıyla bilginin (gerçek olan ve gerçek olmayan) küresel ölçekte insanlık tarihinde hiç olmadığı kadar etkin yayıldığı bu çağda, kitlelerin doğru bilgiye ulaşmasının yolunun s...
Erzurum’da düşünen makineler
İngiliz matematikçi Alan Turing’in 1950 yılında Mind dergisinde yayınlanan “Bilgisayar Mekanizması ve Zeka” isimli makalesi şu kışkırtıcı soru ile açılır: “Makineler Düşünebilir Mi?” Bu makalede yer alan ve Turing Testi olarak isimlendirilen hipotetik deney, yapay zeka olgusunun da temelini oluşturur. Sonraki yıllarda çeşitli tartışmaları da beraberinde getirmiş olan bu test bir “makine”nin insan ...
Ekolasyon: Yankı ile konum belirleme
Ekolokasyon, ses ya da elektromagnetik dalgaları kullanarak, cisimlerin yerleri, hızları, yönleri, boyutları ve yapısı (malzemesi) gibi özelliklerini belirleme yöntemine deniyor. Bu amaçla ortama kısa süreli ve güçlü bir ses ya da elektromagnetik dalga gönderiliyor ve bunun çeşitli cisimler ve engellere çarpıp geri yansımaları, yani ekoları (yankıları) algılanıyor. Gönderilen ile alınan sinyalleri...
Doğa-kültür ikileminde aktivizm
Geçtiğimiz ayın en yankı uyandıran olaylarından biri Birleşik Krallık merkezli iklim aktivistleri gruplarından biri olan Just Stop Oil hareketinin Londra’daki National Gallery’de yer alan Van Gogh’un Ayçiçekleri resmine çorba fırlatmasıydı. Tepki ve tartışmalar çığ gibi büyürken sonrasında Monet ve Vermeer’in birer eseri de resmi de bu eylemden nasibini aldı. Dünya ve yaşamı korumayı amaçlayan ken...
Aydın, entelektüel olamadı
Güncel sözlükte ‘Aydınlanma’ İngilizce ‘Enlightment’ sözcüğü karşılığı kullanılıyor. Aydın ise iyi öğretim almış, bazen entelektüel, bazen de, aydın kafalı, ileri düşünceli, çağdaş anlamına kullanılıyor. Bizde entelektüel karşılığı bir sözcük yok. Bu da doğal. Çünkü felsefeyi yadsımış bir gelenekte dünyayı kavramsal düzeyde yorumlayacak adam yetişemezdi. Batılıların kullandığı ‘entelektüel’ sözcüğ...
Dijital yapısökümü
Yeni normalin tetikleyicisi malum bu kez Kovid-19 oldu. “Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak” mottosunu en çok yirmi yılda bir duymaya alışmış yeryüzü kültürü doğal tepkisini göstermeye başladı: “Şu yeni normal ile eski normalin sınırı neredeymiş, bir bakalım!” Başımıza bir şey gelene dek hayatımızı eski normale göre sürdürmeye devam edeceğiz. Geldiğinde de “Hmm demek ki sınır burasıymış” diyec...
Yapay zekanın henüz çözemediği problem
Çalışma alanım, yapay zekanın bir alt alanı, bilgisayarla görme. 2014 senesinde, alanımızda bir konferanstan davet aldım: Önümüzdeki 10 yılda bilgisayarla görme ne konularda çalışmalı? Çözülmedik hangi problemler var? Ne alanda çalışmalıyız? Bu konuda bir konuşma yapmak üzere düşünüp, işaret dili tanıma konusunu seçtim. 1980’li yıllarda, yüksek lisans tezimi konuşma tanıma konusunda yapmıştım. O z...
Dayanışma ve insani yardım süreçlerinde yenilikçilik
Yenilikçilik (inovasyon), küreselleşme ile bir kez daha öne çıkartıldığında (tökezleyen kapitalizmin bir çıkış yolu olarak görülerek), kapitalizmin kutsalı pazar bağlamında tanımlanıp girişimcilikten ayrılmaz bir kavram olarak değerlendirildi. Oysa ki, küreselleşme saldırısı nedeniyle kurumların, yeniliğin sosyal/toplumsal boyutunu da piyasaya emanet etmesinin olumsuz sonuçları, son olarak korona ...