Yazarlar
Video konferans protokolü
1990lı yılların ikinci yarısında internetin yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya bir “kullanım standardları” sorunu çıkmıştı. Internet nasıl kullanılacak? Internet üzerinden iletişim kurulurken nelere dikkat edilmeli? 1999’da yazdığım makalelerden birisi de bununla ilgiliydi. Aradan geçen yirmi küsur yılın sonunda benzer bir gereksinimin video konferans yapmak için gerektiği anlaşılıyor. Karantina gün...
Şarkıların tadı, çiçeklerin sesi, öpücüğün rengi olduğunda: Sinestezi
Bir türdeki duysal deneyimin (örneğin görsel) ikinci tür bir duysal deneyimi (örneğin işitsel) tetiklemesi ve ikili duyu olarak algılanması şeklinde tanımlanabilecek bir nörolojik fenomen olan sinesteziye ‘’duyuların birleşimi’’ de denebilir [Yunanca ‘’syn’’ (birlikte) + ‘’ aisthēsis’’ (hissetme)]. Duysal deneyimler bilinçli ve istemsizdir ve görsel, işitsel, dokunsal veya tatla ilgili olabilir. Ö...
Gelecek?
Dünya’da herkesin Türkiye’ye cahil olarak baktığı bir ülkede yaşamak, bundan sonra, eskisi kadar kolay olmayacak! Dünya nüfusunun artmasıyla, karnını doyuramayacak insan sayısının da artması nerede ise kaçınılmaz. Bununla başetmenin zor olduğu hepimizin bildiği bir gerçek. Aynı şekilde, küresel ısınma nedeniyle dünya ısısının artmasını engellemek de olanaksız görünüyor, bütün çabalara karşın. Bili...
Sizin Yossi Vardi’lerinin var mı?
Köşedaşım Ali Akurgal’ın Bilim Teknoloji Politikaları başlıklı yazısına (HBT 206), bu konuda geçmişte yapılanlardan söz ederek katkıda bulunmaya çalışmıştım (HBT 207). Akurgal konuya devam ederek, sanayimizin ilgi göstermediği kendi mühendislik çalışmalarından iki örnek verdiği HBT 210. sayısındaki yazısını “Bakalım sevgili Müfit bey, bu vurdumduymazlıklar için ne diyecek?“ diyerek bitirmekteydi. ...
İletişim çağında yapısal değişiklik gerekiyor
Sanayi çağının ikinci aşamasına geldik. Bu iletişim çağıdır. Artık insanların İstanbul ve Ankara gibi hantal arsa ve yapı spekülasyonu kentlerine üşüşmesi gerekmiyor. Ününü geçmişinden alan İstanbul’da Cumhuriyet Türkiye’si sanayi, eğitim ve kültürünü kurdu. Bugünün İstanbul’unda ise dünyaya övünerek göstereceğimiz yapı, kentsel düzenleme, yeşil alan yok. Bilim ve sanatta yok. Neden? Çünkü kentin ...
Dijital manifesto
Malum son yıllarda dünyada bir hayalet dolaşıyor – yapay zekâ hayaleti! Yapay zekâ artık tüm dünya tarafından müstakil bir güç olarak kabul edilmiştir. O nedenle bu hayalet masalının karşısına bir manifestoyla çıkmanın tam zamanı: Dijital Manifesto! Açıkçası modern burjuva toplumunun postmodern hale gelmesi giderek toplumu birbirine düşman iki sınıfa ayırmıştır: Zekâsı olup olmadığı (giderek) beli...
Jacques Monod: Rastlantı ve gereklilik
Bu zor karantina günlerinde hepimiz Covid-19 la kalkıp, onunla yatarken, çareyi de bilimden özellikle yaşam bilimlerinden bekliyoruz. Bu yazımızda moleküler biyolojinin ve biyoteknolojinin temellerini atan Nobel’li büyük bilim insanı Jacques Monod’nun yaşamı ve eserlerinden söz edecek ve onlardan dersler çıkaracağız. Viruslerle savaşımda ona çok şey borçluyuz. Geçenlerde çok severek ve bilgilenere...
“İnsan özgürlüğe mahkum, çünkü yaratılmadı.”
Bazen insanlar bana “Yaratıcı bir tanrıya inanmıyorsan, yaşamın bir anlamı olamaz. O halde felsefe yaparak neyi arıyorsun?” diye soruyor. Yaratıcı bir tanrı ve belirli bir kozmik plan yoksa, yaşamın nedeni veya mutlak bir anlamı olmayabilir doğru. Ama henüz kısa olan yaşam tecrübemde öğrendiğim bir şey var, aynı şeylere bakıyor ve aynı şeyleri görmüyoruz. Şeyler hakkındaki yargılarımız o şeyin ken...
Dünya tarihi uygarlık tarihi değildir
İnsanların tarihlerini yazmaya başladıkları çağda dünyanın nüfusu, 20. yüzyıl savaşlarında öldürülen insanların sayısından daha azdı. Uygarlığı tanımladık. Ama uygar olamadık. Tarihte başlıca insan gruplarının eriştikleri uygarlık adı verilen teknik, spiritüel ve teknolojik gelişmenin birkaç tepe noktası var: Mezopotamya ve Mısır’ı (İ.Ö. 4000- 500) izleyen Yunan yükseltisi ve ardılları (İ.Ö. 600- ...