Yazarlar
Katma değerli üretim için insana değer vermek
Üç hafta önceki yazımda, süperbilgisayarlardan ve hesaplamalı mikroskopi tekniği ile nasıl kompleks moleküllerin görüntülendiğinden bahsetmiştim. Bilimin itici gücü, artık hesaplama gücüne dayalı; bu da yeni ilaçlar, teknolojik malzemeler gibi katma değerli ürünlerin altyapısı. Tabii ki bu bilgisayarların kendileri de, çok yüksek katma değerli ürünler. Dünyanın en kuvvetli süper bilgisayarı Fugaku...
Seçim
Siyaset bana yabancı. Ben mühendis kafalıyım. Dolayısıyla Cumhurbaşkanının YSK kararı üzerine görüş bildiren işadamları için söylediği “Önce herkes haddini bilecek. Herkes işini yapacak. Ekonomiyle mi uğraşıyorsun? İşadamı mı mısın? Sen işini yap. Sana düşeni sandığında git kullan” tâlimatına uygun olarak mühendisliğimi yapıyorum. Zâten mühendislikte 2 kere 2 her zaman 4 eder. Siyasette ise, bâzen...
İstanbul nasıl bir kent?
İstanbul Kanuni döneminde 150 000 civarında nüfusu olan bir kentti. Halicin doğu yakasında, surlar içinde Cenevizlilerin küçük bir ticaret yerleşmesi vardı. Galata Kulesi de o zamanlardan kalmıştır. İstanbul’un Roma çağından kalan en önemli ve en tanınan yapısı, Jüstinyen’in yaptırdığı Ayasofya’dır. Sinan’la başlayarak inşa edilen camiler, külliyeler, çeşmeler ve Fatih’in yapımını başlattığı Topka...
Değiştirmek ve cesaret
Karl Marks’ın Londra’daki mezar taşında iki tümcesi yazılı. Birincisini duymamış olan yoktur: “Tüm dünya işçileri birleşin”. Diğerini ise bilen bilir: “Filozoflar dünyayı sadece çeşitli biçimlerde yorumladılar, ama asıl mesele onu değiştirmektir”. İstanbul’da yasal dayanağı ne olduğu tam anlaşılmadan iptal edilen büyükşehir belediye başkanlığı seçiminden sonra İmamoğlu’nu destekleyenler için de be...
Tıpta bilgiye özgür erişim sorunu – III
İki haftadır bilimsel makalelere erişim sorunu hakkında yazıyorum. İlk iki yazımda bu bilimsel makalelere erişim konusunun, akademik çevreler ve bilimsel makaleleri basan yayınevleri arasında ne kadar önemli bir çatışma yarattığını ve yayınevlerinin geri adımlar attığını yazdım. Yayınevlerinin gelişmiş ülkelere sundukları paket belliydi; “publish and read...” Yani bilimsel makaleleri benim dergimd...
Tıpta bilgiye özgür erişim sorunu – II
Geçtiğimiz hafta bilimsel makalelere “açık erişim” konusunu yazmaya başlamış ve bir giriş yapmıştım, devam edeceğim. Kaliforniya Üniversitesi, geçtiğimiz günlerde Elsevier’in bilim dergilerine aboneliğini sonlandırdığını duyurdu. İki kurum arasında anlaşma sağlanamaması üzerine Kaliforniya Üniversitesi, Elsevier’in dergilerinde yayınladıkları tüm makalelerini serbest erişime açtı. Bu gelişme öneml...
Hayaller ve gerçekler
Bilgisayarın insan şampiyonu yendiği birkaç gösteri maçı, yapay zekâ tarihinin unutulmaz anları arasında yer alır. Satranç şampiyonu Kasparov ve go şampiyonları Li ve Kı’nın canlı yayınlanan yenilgileri hâlâ belleklerdedir. Türk televizyonlarında “Riziko” adıyla çekilen “Jeopardy!” bilgi yarışması da 2011’de benzer bir dönüm noktasından geçmişti. IBM şirketinin yapay zekâ sistemi Watson, bu oyunda...
Dijital ruh ikizi
Her devirde farklı bir formda varlığını sürdürmüş sanki. Feodal tarım toplumunda zirve yapmış, sanayi toplumu (kapitalizm) ile birlikte lime lime edilmiş haliyle “aşk”ın dijital dünyada nasıl konumlanacağı üzerinde kafa patlatıyoruz. 2018 başından beri Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Cem Say ile birlikte gerçekleştirdiğimiz “Dijital Kültür ve Yapay Zekâ” adlı konferans serisini, yazar İnci Ar...
18.900 km uzaktan bilim yönetmek
Thomas Bennett, Cambridge Üniversitesi Malzeme Bilimi ve Metalürji bölümünde görevli ve aynı zamanda bilimsel projelere liderlik yapma (principal investigator - PI) kariyeri yolunda ilerleyen bir bilim adamıdır. Bu bağlamda yakın zaman önce Yeni Zelanda Christchurch’deki University of Canterbury’e yaptığı ziyaret sonrası proje liderliği konusunda https://www.nature.com’da yayımlanan değerlendirmes...