Michelle Obama Senfonisi

Edip Emil Öymen
Michelle Obama Senfonisi

Amerikalı çağdaş besteci ve orkestra yönetmeni Sung Jin Hong, Michelle Obama’nın bir konuşmasından esinlenerek onun adını taşıyan bir senfoni besteledi. Bu sıradışı ilginç eser 22 Ocak Pazar günü New York’ta, bestecinin kurduğu ve yönettiği Tek Dünya Senfoni Orkestrası (One World Symphony) tarafından seslendirilecek. Ancak bu, eser kadar özgün bir etkinliğin bir parçası: Trump’ın yemin ederek göreve başlayacağı Cuma gününü izleyen Pazar gecesi Manhattan’da “kültür mirası” bir kilisede Meydan Okuyan (Defiant) Gecesinde...

Michelle Obama da, eşi kadar etkili ve karizmatikti. Princeton ve Harvard’da hukuk eğitimi almıştı. Chicago Üniversitesi’nde Öğrenci Dekanlığı Yardımcılığı yapmıştı. Kariyerinde başarılı, simge bir isim, rol modeli, hatta moda ikonu... Mrs Obama, 8 yıl boyunca kadın hakları, fırsat eşitsizliği, eşit işe eşit ücret konularında sözünü hiç esirgemedi. 13 Ekim 2016’da yaptığı bir konuşmanın can alıcı paragrafında, Trump’ın ayrıştırıcı nefret söylemi karşısında, şöyle dedi: “Biz, nefreti ve korkuyu reddediyoruz. Güç zamanlarda, en yüksek ideallerimizden vazgeçecek değiliz. Hayır, o ideallere erişmek için hareket edeceğiz. Özgürlüğümüzü savunmak için, eşitliği, olanakları, fedakarlığı savunmak için. Umut, gençlik için önemlidir.”

Michelle Obama o konuşmasında, Trump’ın kadınlara yönelik aşağılayıcı alaycı konuşmalarını duyunca “iliklerime kadar titredim” demişti: “Bu tür söylemlerin geçmiş tarihte kaldığını sanıyorduk değil mi? Bu tür bir şiddete, istismara, saygısızlığa karşı ne kadar çoğumuz ne kadar çok yıllarca mücadele ettik. Ama işte 2016 yılında bu sözleri aynen ve her gün duyuyoruz. Bunun içinde boğuluyoruz.”

İşte bu konuşmanın bazı paragraflarını 22 Ocak gecesi Tek Dünya Orkestrası eşliğinde 10 vokalist icra edecek. Müziğin, bütün varoluşuyla yenilikçiliğe ne kadar açık bir alan olduğu bir kez daha görülecek.

Konserde, Kahramanmaraş doğumlu şair Bejan Matur’un “Sabır Tanrısının Tapınağında Konaklama” adlı şiirinden ilham alarak “Sürgün” adıyla besteleyen kemancı Michael Mandrin de eserini ilk kez çalacak.

Meydan Okuyanlar arasında Beethoven de var. En başta, sağırlığına meydan okudu. Müzik tarihinde ilk kez aristokrat bir patronun maiyetinde değil, kendi başına “serbest meslek sahibi” bir müzisyen olarak bağımsız çalışmayı başardı: Geleneğe, statükoya kafa tuttu. O zamana kadar diğer bestecilerin aklına gelmeyen inovasyonlarıyla ünlendi: Senfonide insan sesi kullandı, koro kullandı. Müzikte devrim yapan bir besteciydi.

Ve, bir başka “baş kaldıran” sanatçı, Charlie Chaplin’in faşizm, ırkçılık, fanatiklik, hoşgörüsüzlük ekseninde Hitler’le dalga geçtiği Büyük Diktatör filminden esinlenerek, Sung Jin Hong’un bestelediği senfonik uyarlama da programda. ABD’nin Almanya ile “henüz” savaşa girmediği 1940 yapımı filmde Şarlo diyor ki: “Makinelerden daha çok, insanlığa ihtiyacımız var. Daha çok kurnazlık değil, daha çok şefkate ihtiyacımız var. Bilgimiz, bizi alaycı yapıyor. Çok düşünüyoruz, ama az hissediyoruz.” Sanki bugünü anlatmış...

Tek Dünya Senfoni Orkestrası’nın vizyoneri Mr. Hong, operada inovasyonun nasıl yapılabileceğini bir çok kereler gösteren bir sanatçı: Popüler kültürden beslenen konuları başarıyla sahneye opera olarak aktarıyor. Örneğin, Taht Oyunları, seri katil Hannibal, ailesinin refahı için eroin üretmek “zorunda kalan” kimya öğretmeninin trajedisi Breaking Bad (ülkemizde de bu isimle yayınlandı) gibi mega popüler TV dizilerinden operalar yarattı.

Dip not: Resmi son sayıma göre Clinton 65.8 milyon oy aldı. Trump: 62.9 milyon. Aradaki 2.9 milyon fark, seçmenin Trump’ı değil, Clinton’ı “seçtiğinin” kanıtı.

Edip Emil Öymen

*Bu yazı 16.01.2017 tarihli Dünya gazetesinde yayınlanmıştır.


Edip Emil Öymen