Y
Dünya Baklagiller Günü: Sosyo-ekonomik bakış
2016 yılı Dünya Gıda Örgütü (FAO: DGÖ) tarafından Uluslararası Baklagiller Yılı’nın (UBY) olarak ilan edilmişti. Birleşmiş Milletler baklagillerin 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’ne ulaşmadaki gizli gücünü kabul ederek 10 Şubat’ı Dünya Baklagiller Günü (DBG – WPD World Pulses Day) olarak ilan etti. Bu günün amacı baklagiller ve daha verimli, kapsayıcı, dayanıklı ve sür...
Kime göre? Neye göre?
Post-truth (gerçek-ötesi, doğru-ötesi) erozyonunun has ifadesi! İyi şair Hilmi Yavuz, Aralık 2024’te Medyascope.tv’de Ruşen Çakır ile söyleşirken içinde bulunduğumuz post-truth (gerçek-ötesi, doğru-ötesi) çağında felsefe yapmaya nasıl devam edilebildiğini de irdelemiş ve bu kapsamda dillere pelesenk iki ifadenin altını çizmişti: “Böyle bir şey olabilir mi?” ve “Yapacak bir şey yok!”. İlk ifade şaş...
Aziz Sancar’dan büyük bir başarı daha: Beyin kanserini farelerde yok ettiler
İki üç kez yazmıştım, Aziz Hoca, hızlı ilerleyen ve ölümcül bir beyin kanseri türü olan Glioblastoma’nın tedavisine yönelik çok ciddi bir yöntem geliştirdi ve ilk erken sonuçlar bu tedavinin mümkün olabileceğine ilişkin önemli umutlar doğurdu, diye. Bu haber bu hastalarda heyecan yaratmış ve denek olmak isteyenler çıkmış ve hem bana hem Aziz Hoca’ya çokça başvuru olmuştu. Fakat bu yöntem henüz far...
‘Sırların sırrı’ndaki tekillik
Hayat bu kadar zorken ölümün bir son olmadığının yeniden anımsatılması… Dan Brown’ın yeni romanı geçen ay tüm dünyada (elli küsur dilde) aynı anda piyasaya çıktı. Sekiz yıl aradan sonra okurlar alışık oldukları Dan Brown formatında ve tadında bir başka Robert Langdon macerasına kavuştu. Mekan bu kez Prag! Post-truth (doğru-ötesi, gerçek-ötesi) dünyaya yakışan bir mekan. Bireyin gerçeklik algısını ...
Etik (Törebilim): Bütüncül Bakış
Son zamanların en önemli konularının başında çoklu kriz gelmektedir. Bu bağlamda da törebilim (etik) krizi de bir boyut olarak en sıcak konulardan biri olarak gözükmektedir. Törebilim konusuna girerken kavramları ve kuramları kısaca ele alalım. ETİK VE İLGİLİ KAVRAMLAR (1) Latince’deki ‘ethica’ ve Yunanca’daki ‘ethikos’ sözcüklerinden türemiş olan etik kavramı, töre, görenek ve alışkanlık’ anl...
Görünürde özbilinçli!
Yapay zeka en iyi şartlarda “görünürde özbilinçli” olabilirmiş. Peki insan? Microsoft’ta yapay zeka işlerinin başındaki yönetici Mustafa Süleyman yapay zekadaki özbilinç kavramı ile ilgili ilginç bir yaklaşımda bulunuyor: Makinedeki özbilinç kavramını “görünürde özbilinç” şeklinde değerlendirmek daha doğru olacaktır. Microsoft’tan önce Google’ın satın aldığı DeepMind’ın kurucuları arasında yer ala...
Emeğin payı daralıyor: Türkiye, dünya ortalamasının çok altında
Türkiye’de emeğin milli gelirden aldığı pay, 2009–2025 döneminde dünya ortalamasından 17 puan daha düşük seyretti. AB-28 ile fark ise 22 puanı aştı. Sanayi sektöründe verimlilik artarken ücretlerin payı geriledi; kârlar büyürken, bölüşüm dengesi sermaye lehine bozuldu. Sendikasızlaşma, düşük asgari ücret ve esnek çalışma politikaları, emeğin payını kalıcı olarak baskıladı. Kabaca 1980’li yıllarla ...
Egzersizin immün sisteme etkilerinin moleküler temelleri
Egzersizler bedenin bağışıklık sistemini sitokin üretimi ile artırır. Bağışıklık sistemi için sitokinler protein yapısındadır. Sitokinler, virüs-bakteri-mantar gibi mikroorganizmalara veya doku hasarı gibi zararlı etkilere karşı verilen inflamatuar cevapları oluşturur. bedenin bağışıklık sistemini düzenleyen moleküllerdir. Enfeksiyonlara ve kanser gibi hastalıklara karşı bedeni savunurlar; sitokin...
Müzik teknolojisi açısından beşinci ses çıkarma yöntemi: Theremin
Geçtiğimiz günlerde Çanakkale’de Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde (ÇOMÜ) Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi’nde bir konser izledik. Bu görkemli konserin sanatçısı Rus müzisyen Peter Theremin’di. Konserde kendisine piyanist Fatih Turan eşlik etti. Dünyada müzik alanında genelde dört ses çıkarma yöntemi bilinir: Yaylı, nefesli, klavyeli ve vurmalı! Hatta enstrümanların sınıflandırılması bile ...