Yazarlar

Bilişsel kısa yollar ve politik seçimler 2

Seçmenler yararcılık temelinde tercihlerden sıklıkla uzaklaşır Önceki yazımda insanın içsel bilişsel yanlılıklarının politik seçimleri de içeren karar verme süreçleri üzerinde etkili olduğundan bahsetmiştim. Bu hafta, ideal olmayan sonuçlar ortaya çıkarması olası politik davranışların altında yatan diğer bilişsel yanlılıklardan bahsetmeye devam edeceğim. Politik davranışın rasyon...

Her ile bir üniversite, her ilçeye bir MYO

Taşrada üniversiteleri nasıl bilirsiniz? Bir kitap anlatıyor. “Üniversite demek, dolmuşlar için yolcu, ev sahipleri için kiracı, kafeler için müşteri demek midir?*” Sanırım bundan daha fazlası: Türkiye’de üniversiteler, itaatkâr ve kanaatkâr çalışanlar, yerli ve milli değerlere sahip bireyler, itaatkar zevceler ve en önemlisi, sadık seçmenler olacak şekilde öğrenci yetiştirmek ...

Dijital yılana sarılmak

Hırsız suçlu elbette ama son Twitter örneği bize ortalama bir insanın ne kadar açgözlü olabileceğini göstermesi açısından da düşündürücü. Demek ki günümüzde pek çok insanın emek harcamadan bir koyup iki almanın yolunu bulduğu anda gözü dönüyor. Olay geçtiğimiz hafta içinde yaşandı. Dünyaca ünlü bazı kişilerin resmi Twitter hesaplarından şuna benzer mesajlar yayınlanmaya başladı: Artık biraz da ins...

Son zaman dilimi

Prof. Naci Görür, bir TV kanalına verdiği demeçte, Marmara’da beklenen deprem için, “Artık deprem ne zaman olacak diye sormaya gerek yok” demiş1. Eklemiş: “Ne yönetimde ne halkta deprem kültürü yok”. Mezarında rahat uyusun, Prof. Ahmet Mete Işıkara bu kültürü oluşturmak için çok uğraşmıştı, bilimi, halka indirmeye, anlatmaya çocuklardan başlamıştı. Çok doğru bir yaklaşımdı. Çocuklar ona “deprem de...

Bilişsel kısa yollar ve politik seçmenler

İnsan sezgisel düşünmeye yatkın bir türdür; sıklıkla zihninin kısa yolları ile hızlı ve etkili biçimde sonuca ulaşmaya meyillidir. Evrim sürecinde edinilmiş bu düşünme şekli zaman zaman doğru yanıtları bulmayı sağlasa da önemli bir yan etkiye sahiptir: Bilişsel yanlılıklara. İnsanın mükemmel bir biçimde akılcı davranmadığının, türünün içsel bir özelliği olarak zihinsel ...

Internet neden yavaş, güvenilmez ve pahalı?

Altyapı denince aklınıza ne geliyor? Elektrik, su, yol? Sabit telefon? Belki 20-30 seneye kadar böyleydi. Şimdi internet önem sırasında çoğunun önüne geçti. Bir düşünün, sabit telefonu olmayan, ama internet bağlantısı olan ne çok insan var. Internet bağlantınız olmadan yaşayamazsınız ama internet üzerinden telefonla da konuşursunuz, başka işlerinizi de yaparsınız. Pandemide evd...

Matematiğin doğuşunun eğlenceli öyküsü

13-19 Mart, "Beyin farkındalık haftası" (Brain Awareness Week). Beyin, düşünce, akıl yürütme, soyutlama deyince de ilk akla gelen matematik disiplini tabii. Gelin, birlikte, matematiğin doğuşu kabul edilen sayıların bulunmasını ve cisimlerden bağımsız soyut kavramlar haline gelmelerinin öyküsünü dinleyelim. Çok eski çağlarda, milattan önce dört bin yıl öncesinin sonlarında, Mezopotamya’dayız. Tarı...

Resim ve heykelsiz yaşam

Avrupa'nın, Rönesans'ı yaşamaya başladığı dönem, Osmanlı İmparatorluğu’nun da en görkemli dönemidir. Peki, o zaman, sormaya devam ediyoruz. Yüzünü Batı’ya çeviren İmparatorluğun sanatçıları ve bilim insanları nerede? Toplum yasamı ve insan beyni sürekli yeniyi yaratır. Bu uygarlığın yükselmesi olarak değerlendirilir. Yeniyi reddedenler uygarlıkta geri kalanlardır. Osmanlı döneminde uyduruk bir had...

Doğal afetlerin nörolojik sonuçları

Depremler, kasırgalar, sel baskınları, yangınlar gibi doğal afetleri içeren büyük insanlık krizleri nörolojik hasarlar dâhil birçok sağlık sorunları ile ilişkilidir. Kırılgan ve kalabalık barınma koşulları, afet sonrası yeterli kurtarma faaliyetlerinin yokluğu ve uygun tahliye imkânlarının sağlanamaması nedeniyle düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşayan insanları daha derinden etk...