galaksi

Yeni yılda gelin bilime bakalım

Şüphesiz ki iyi dilek, sağlık ve mutluluk tüm okurlara, tüm ülkeye... Nasıl bir yıl daha geçirdiğimizi anlatmanın anlamı yok. Gelin biz bilime bakalım, yani dünyayla, gerçek olaylarla ilgilenelim. Her yıl sonu bilim dünyasında binlerce olumlu gelişme arasında çığır açıcı, doğurgan, sorun çözücü, parlak araştırmalardan 10 tane seçilir. Bu seçkileri genellikle Nature, Science gibi büyük bilim dergil...

İster kumsalda, ister havuz başında ya da bahçede olsun, yaz aylarında güneşlendiğimizde tam anlamıyla ışın bombardımanına tutuluruz. Saniye başı vücudumuza yaklaşık bir trilyon proton ulaşır. Bu elektromanyetik paketler bronzlaşmamızı sağlasa da fazlası güneş yanığına neden olabilir. Bize ulaşan protonların çoğu güneşten gelir, gökyüzü tarafından saçılır veya güneş sistemindeki tozla yansıtılır. ...

-Samanyolu’nun evrendeki tek gökada olmadığı görüşünü ilk ortaya atanlardan biri de onsekizinci yüzyılın ünlü düşünürlerinden Immanuel Kant idi. Kant gökadayı tanımlamak için ada evren terimini ortaya atmıştı. -Gökbilimciler şimdi gözlemlenebilen evrende 100 milyarı aşkın gökada olduğu yönünde bir kestirimde bulunuyorlar. -İngilizce’de Samanyolu teriminin ilk kullanıldığı yerlerden biri Geoffrey C...

İrili ufaklı araştırmalar sonucu ortaya çıkan bilimsel ve teknolojik birikimler sonucu, kısa süreler içinde bilgilerimiz ve bu bilgiler üzerine inşa ettiğimiz kavramlar, konseptler, anlayışlarımız değişiyor; büyük sıçramaların olduğu bir zaman içinde seyretmeye başladık. Örnek mi? Bu sayıdaki ana konumuzu okuyun. Galaksi kümelerinden beyin-zihin yapımıza ve genlerin davranış ilişkilerine kadar (ep...

Çok uzaklarda gözlenen iki büyük galaksi, gökbilimcileri galaksi oluşum kuramlarını sorgulamaya itti. Mevcut kurama göre evren daha bebekken, ilk galaksiler, bugün gördüğümüz büyük gökadaları oluşturmak üzere toplanan küçük "cüce galaksiler" idi. Hiyerarşik oluşum kuramı olarak bilinen bu kurama göre, galaksilerin, daha küçük gökadaların karşılıklı çekimsel kuvvetlerle bir araya geliyor ve zamanla...

Işık kirliliği tüm dünyada artamaya devam ediyor. Dünya nüfusunun %80'den fazlası az veya çok kirlenmiş bir gökyüzü altında yaşıyor. ABD ve Avrupa’da bu oran %99 civarında. Sonuç, Thiene Işık Kirliliği Bilimi ve Teknoloji Enstitüsü’nden Fabio Falchi yönetiminde çalışan uluslararası ekibe ait. Araştırmacılar kentlerden uzaya yansıyan ışığı ölçen NASA uydusu NPP’nin verilerini değerlendirmiş. Araştı...

Tübitak Ulusal Gözlemevi’nin (TUG) 1,5 metrelik teleskobu (RTT150) ile ilk kez bir öte-gezegen keşfedildi. 10 yılı aşkın bir zamana yayılan gözlemlerle yıldızı etrafında 353 günde bir tur atan ve yıldızına Dünya’nın Güneş’e olduğu kadar uzaklıkta bulunan Jüpiter boyutlarında bir öte-gezegen keşfedildi. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nden Yrd. Doç. Dr. Mesut Yı...

Şüphesiz yaşadığımız bu önemli günlerdeki günlük politik savaşın sonucu iki gün sonra belli olacak. Bu konuda politik hırslarla ülkenin kaderinin belirlenmesinin yanlış olduğuna ilişkin uzun soluklu sağduyulu sesleri fazla duymadık. Zaten politik arenada buna olanak verecek bir bilgeliğe hiç yer yoktu. Bu sayımızdaki Doğan Kuban’ın yazısı ise bütün bunların dışında bilgece büyük uyarılarla dolu. L...